PIP podsumowuje 2025: 57 tys. kontroli, 158 mln zł dla pracowników i więcej skarg

Państwowa Inspekcja Pracy podsumowała 2025 rok, a wnioski są istotne zarówno dla osób szukających pracy, jak i dla pracodawców. Z jednej strony widać dużą skuteczność w egzekwowaniu zaległych wypłat i eliminowaniu zagrożeń BHP, z drugiej – rosnący napływ skarg i coraz częstsze sygnały dotyczące mobbingu oraz dyskryminacji. Jak podkreślił Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki, „w pierwszych miesiącach tego roku obserwujemy rosnący napływ skarg” (źródło: PIP).

Kontrole na dużą skalę: kto i co było sprawdzane

W 2025 roku inspektorzy pracy przeprowadzili w całej Polsce ponad 57 tys. kontroli. Odwiedzili 46 tys. podmiotów, w których pracowało łącznie 3,6 mln osób. To oznacza, że ryzyko kontroli jest realne w praktycznie każdej branży – a nie tylko w sektorach kojarzonych z „twardym” BHP.

Efekty nadzoru w obszarze bezpieczeństwa były konkretne: inspektorzy wydali 214,1 tys. decyzji związanych z naruszeniami przepisów BHP, w tym m.in. o wstrzymaniu niebezpiecznych prac czy zatrzymaniu maszyn. Według PIP te działania pozwoliły zlikwidować bezpośrednie zagrożenia życia lub zdrowia dla 76 tys. osób.

Pieniądze: zaległe wypłaty i minimalna stawka godzinowa

Dla pracowników najważniejsza informacja brzmi: interwencje PIP realnie przekładają się na wypłaty. W 2025 roku – poprzez usuwanie nieprawidłowości i zaległości – Inspekcja doprowadziła do wypłaty ponad 158 mln zł dla 50 tys. pracowników.

Warto też zwrócić uwagę na rynek umów cywilnoprawnych. Wobec ponad 4 tys. osób będących stronami takich umów PIP wyegzekwowała świadczenia należne z tytułu naruszenia przepisów o minimalnej stawce godzinowej na kwotę 2,6 mln zł.

Co to oznacza w praktyce?

• Dla kandydata: przy wyborze oferty pytaj o termin wypłaty, sposób ewidencji czasu pracy i zasady rozliczania nadgodzin/dyżurów – to obszary, które często wracają w skargach
• Dla pracodawcy: nieprawidłowe rozliczenia potrafią „narosnąć” i skończyć się koniecznością jednorazowej wypłaty dużych kwot, a także dalszymi konsekwencjami prawnymi

Skargi do PIP: rośnie temat dyskryminacji i mobbingu

W 2025 roku do PIP wpłynęło ponad 51 tys. skarg, w których wskazano prawie 88 tys. problemów. Co ważne, w związku ze skargami przeprowadzono prawie 23 tys. kontroli, czyli około 40% wszystkich kontroli PIP w 2025 r.

Najczęstsza kategoria – podobnie jak w latach poprzednich – dotyczyła wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń. Jednocześnie PIP odnotowała wzrost zarzutów związanych z relacjami w miejscu pracy: prawie 4 tys. skarg dotyczyło dyskryminacji, molestowania i mobbingu. Sam mobbing zgłaszano ponad 2,5 tys. razy, a dyskryminację – ponad 1 tys. razy (źródło: PIP).

Wskazówka dla pracowników

Jeśli problem dotyczy mobbingu czy dyskryminacji, kluczowe znaczenie ma dokumentowanie zdarzeń (daty, osoby, treść komunikatów, świadkowie). Raport pokazuje, że takich spraw jest więcej – i że nie są marginalne.

Wypadki przy pracy: szczególnie narażeni nowi pracownicy

W 2025 roku PIP zbadała okoliczności 1918 wypadków przy pracy, w których poszkodowane zostały 2140 osoby. Bilans był tragiczny: 649 osób doznało ciężkich obrażeń, a 203 osoby zginęły.

W raporcie mocno wybrzmiewa wątek stażu pracy: wysoki odsetek poszkodowanych miał staż nieprzekraczający roku. To sygnał, że w wielu firmach adaptacja zawodowa i instruktaż stanowiskowy bywają realizowane zbyt powierzchownie.

• Dla pracodawców: onboarding i szkolenie stanowiskowe to nie formalność – to jeden z głównych „bezpieczników” ograniczających ryzyko wypadków
• Dla osób zmieniających pracę: jeśli na starcie słyszysz „tu nie ma czasu na szkolenia”, to czerwona flaga – również dla Twojego zdrowia i bezpieczeństwa

Mandaty, sądy, prokuratura: konsekwencje naruszeń

W związku z wykroczeniami przeciwko prawom pracownika inspektorzy nałożyli prawie 16 tys. mandatów na łączną kwotę 22,5 mln zł. Do sądu trafiło ponad tysiąc wniosków o ukaranie. PIP zastosowała też ponad 8 tys. środków oddziaływania wychowawczego oraz skierowała 713 zawiadomień do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przeciwko prawom pracownika.

PIP nie tylko kontroluje: poradnictwo i edukacja

W 2025 roku Inspekcja udzieliła łącznie 794 771 porad prawnych i technicznych, z czego 332 454 podczas kontroli. Duża część pytań dotyczyła zmian w prawie, m.in. ustanowienia Wigilii dniem wolnym, wprowadzenia dodatkowego urlopu macierzyńskiego dla rodziców wcześniaków oraz przygotowań do wdrożenia przepisów o jawności wynagrodzeń wynikających z prawa UE (źródło: PIP).

Równolegle PIP prowadziła działania informacyjne i szkoleniowe (webinary, podcasty, kampanie). Tymi inicjatywami objęto ponad 200 tys. odbiorców, a do zainteresowanych trafiło prawie 300 tys. egzemplarzy bezpłatnych wydawnictw.

Co z tego wynika dla rynku pracy w 2026 roku?

Dane PIP za 2025 r. pokazują trzy trendy: intensywny nadzór (wysoka liczba kontroli), większą świadomość pracowników (dużo skarg i porad) oraz rosnącą wagę tematów „miękkich” – relacji w pracy, przeciwdziałania mobbingowi i dyskryminacji. Dla firm to sygnał, że compliance nie kończy się na BHP i listach płac. Dla kandydatów – że warto pytać o standardy zarządzania i realne procedury (szkolenia, zgłaszanie nieprawidłowości, kultura pracy), bo to coraz częściej decyduje o bezpieczeństwie i komforcie zatrudnienia.

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy (pip.gov.pl), 2026-06-16, https://www.pip.gov.pl/aktualnosci/inspekcja-pracy-podsumowala-2025-rok